48 uur. Eén dode twaalfjarige jongen. Vier mensen zijn afgelopen januari langs de oostelijke laag van Australië door haaien gebeten. De volgorde was brutaal, ja, maar het was niet willekeurig. Recordbrekende regen viel op de dag voordat het bloedvergieten begon. Klimaatverandering is niet alleen smeltend ijs, het verandert ook wie wie bijt als de lucht opengaat.
Charlie Huveneers, die marien onderzoek doet aan de Flinders University, geeft toe dat we niet elk detail van die januaricluster op één oorzaak kunnen baseren, maar hij negeert het water niet. Hij vermoedt dat de regen de haaien op een bepaald, dodelijk tijdstip heeft geconcentreerd.
Zo klikt de val dicht:
– Er komt een zondvloed. In Sydney brak het dagelijkse neerslagrecords.
– Rioolwater en afval spoelen van de straten de branding in.
– Aasvissen ruiken het eten, ze zwermen.
– Haaien volgen het feest. Dichter bij de kust.
Het is een vuile cyclus. Vooral tijgerhaaien duiken op na grote regenbuien, suggereren oudere studies. Dan is er de modder. Sediment borrelt op, water wordt troebel. Haaien kunnen niet goed zien in de mist, waardoor ze onhandig zijn in de buurt van mensen, waardoor mensen een gemakkelijk doelwit zijn.
De zomerhitte voegde olie toe aan het vuur. De lokale bevolking zocht verkoelende duikjes. Stierhaaien – de vermoedelijke boosdoeners daar – zijn al actiever in de warme maanden. Huveneers wijst op de grimmige wiskunde: het komt eigenlijk neer op de overlap tussen mensen en roofdieren.
Dus wat gebeurt er als dit de norm wordt?
John Nielsen-Gammon van Texas A&M ziet het teken aan de muur. Warmere lucht houdt meer water vast. Meer water betekent zwaardere stormen. Zware stormen betekenen dat er meer water in de oceaan terechtkomt. Het is een eenvoudige ketting, behalve de haaien, dat zijn ingewikkelde beesten.
Catherine Macdonald van de Universiteit van Miami waarschuwt dat we nog steeds verrassend weinig weten over wat een haai werkelijk drijft om te knappen. Klimaatverandering beweegt hun platen in beweging, ja. Door de stijgende temperaturen veranderen de migratieroutes. Uit een onderzoek uit 2022 blijkt dat tijgerhaaien langs de Amerikaanse kust naar het noorden kruipen, maar ze zijn het niet allemaal eens over de richting. Sommigen ontvluchten misschien de opwarmende kusten, terwijl anderen naar binnen leunen. En zoet regenwater verlaagt het zoutgehalte, waardoor sommige soorten worden verdreven, zelfs als andere dichterbij komen.
Wie weet hoe de balans omslaat?
De variabelen blijven onder onze voeten verschuiven.
Misschien passen de haaien zich sneller aan dan we verwachten.
