Badania genetyczne potwierdzają, że psy zostały udomowione w Europie znacznie wcześniej, niż dotychczas sądzono, bo ponad 14 000 lat temu. W badaniu opublikowanym w czasopiśmie Nature przeanalizowano DNA ponad 200 starożytnych szczątków psów, zmieniając chronologię relacji człowiek-ps. Odkrycie to nie tylko przesuwa znane granice udomowienia, ale także rzuca światło na wpływ wczesnego stylu życia człowieka na ewolucję obu gatunków.
Zmiana poglądów
Przez dziesięciolecia naukowcy szacowali, że udomowienie psów rozpoczęło się między 32 000 a 11 000 lat temu, a najwcześniejsze dowody genetyczne pochodzą sprzed około 10 900 lat. Trudności w analizie starożytnego DNA w połączeniu z niejasnymi pozostałościami szkieletu utrudniały uzyskanie wyraźnego obrazu. Jednak nowe techniki umożliwiły naukowcom ekstrakcję materiału genetycznego z kości mających do 14 200 lat, w tym okazu zwanego „szczęką” znalezionego w Szwajcarii.
Zaawansowane badania genetyczne
Przełom był możliwy dzięki zastosowaniu wychwytywania hybrydyzacyjnego – techniki izolującej DNA psów ze starych szczątków skażonych śladami mikrobiologicznymi. Analizując 216 okazów szkieletów z Europy i zachodniej Azji, naukowcy zidentyfikowali wiele wczesnych psów. „Górna szczęka”, licząca 14 200 lat, ma bliższe powiązania genetyczne z psami europejskimi niż azjatyckimi, co sugeruje, że udomowienie nastąpiło na długo przed życiem tego okazu. Sugeruje to, że proces ten prawdopodobnie rozpoczął się przed 14 200 lat temu.
Połączenie przedrolnicze
Badanie pokazuje również, że psy współistniały z grupami łowców i zbieraczy w Europie na długo przed pojawieniem się rolnictwa. Kiedy rolnictwo rozprzestrzeniło się w Azji Południowo-Zachodniej, rolnicy nie zabierali ze sobą psów; zamiast tego zintegrowali rodzime psy ze swoimi społecznościami. Zmiany genetyczne u psów odzwierciedlały zmiany u ludzi w tym okresie, chociaż w mniejszym stopniu.
„Psy były jedynymi zwierzętami udomowionymi, które powstały przed rolnictwem, więc ich ewolucja może pomóc nam zrozumieć, jak sejsmiczna zmiana stylu życia ukształtowała naszą historię” – wyjaśnia współautor Pontus Skoglund.
Odkrycia podkreślają, że psy były głęboko zakorzenione w społeczeństwie ludzkim już przed poważnymi zmianami stylu życia, takimi jak rolnictwo. Wskazuje to na wcześniejszy i bliższy związek, niż wcześniej sądzono.
Nieznane pytania
Naukowcy wciąż nie wiedzą, gdzie po raz pierwszy udomowiono psy, choć dowody wskazują na Azję jako prawdopodobne miejsce ich pochodzenia. Autorzy badania przyznają, że potrzebne są dalsze badania, aby śledzić rozmieszczenie psowatych w Europie. Jednak każdy nowy dowód przybliża ich do pełnego obrazu.
To odkrycie podkreśla głęboki związek między ludźmi i psami, udowadniając, że nasza współpraca rozpoczęła się tysiące lat wcześniej, niż sądzono. Podkreśla także znaczenie zaawansowanych narzędzi genetycznych w odkrywaniu tajemnic naszej wspólnej historii ewolucyjnej.
