Jak wynika z nowego badania, pisklęta gawronów uczą się rozpoznawać niebezpiecznych drapieżników i bać się ich, słuchając sygnałów alarmowych rodziców. Ten proces społecznego uczenia się ma kluczowe znaczenie dla przetrwania, ponieważ uczenie się metodą prób i błędów po opuszczeniu gniazda może być śmiertelne. Badanie sugeruje, że mózgi piskląt są ewolucyjnie dostrojone do rozpoznawania biologicznie istotnych zagrożeń, co pozwala im unikać niepotrzebnych reakcji strachu na niewłaściwe dźwięki.
Jak przeprowadzono badanie
Naukowcy z Uniwersytetu w Exeter symulowali spotkania z drapieżnikami, odtwarzając nagrania odgłosów chrząszczy miodnych wraz z sygnałami alarmowymi i neutralnymi odgłosami kontaktowymi dorosłych gawronów. W badaniu wzięły udział 20–30-dniowe pisklęta gawrony z 39 dzikich gniazd w południowo-zachodniej Anglii.
Wyniki były jasne: pisklęta, które usłyszały nawoływania drapieżników w połączeniu z okrzykami alarmowymi, wykazywały zwiększoną czujność, gdy ponownie usłyszały nawoływanie, podnosząc głowę ponad ramiona na znak czujności. Natomiast te, które słyszały nawoływania drapieżników przy neutralnych nawoływaniach kontaktowych, nie wykazywały tak zwiększonej reakcji. To pokazuje, że pisklęta nie tylko reagują na każdy dźwięk odtwarzany wraz z sygnałami alarmowymi, ale w szczególności uczą się kojarzyć niebezpieczeństwo z rzeczywistymi nawoływaniami drapieżników.
Znaczenie ewolucyjne
Badanie wykazało również, że pisklęta nie nauczyły się bać nawoływań ptaków innych niż drapieżne, nawet jeśli towarzyszyły im sygnały alarmowe. Mówi to o adaptacji ewolucyjnej, kiedy zwierzęta oszczędzają energię, reagując jedynie na biologicznie istotne zagrożenia. Aby potwierdzić ten selektywny proces uczenia się, badacze wykorzystali nawoływanie amerykańskiego kiwili złocistego, gatunku mało prawdopodobnego do spotkania w Kornwalii w Anglii.
Według współautora Alexa Thorntona „Nauka kojarzenia zdarzeń, które mają miejsce przez przypadek… może sprawić, że pisklęta nauczą się nieprawidłowych informacji”. Fakt, że gawrony nauczyły się bać nawoływań chrząszcza miododajnego, ptaka drapieżnego, wskazuje, że ich procesy uczenia się są dostrojone przez ewolucję tak, aby priorytetowo traktować istotne zagrożenia.
Adaptacja do zmieniających się warunków
Implikacje badania rozciągają się na szerszy kontekst szybko zmieniających się ekosystemów. W miarę przesuwania się zasięgu drapieżników w wyniku zmiany klimatu i modyfikacji siedlisk takie uczenie się społeczne prawdopodobnie stanie się jeszcze ważniejsze dla przetrwania gatunku. Na przykład myszołowy poszerzają swój zasięg w Wielkiej Brytanii, co oznacza, że gawrony w Kornwalii będą mogły wkrótce spotkać je na wolności. Zdolność do uczenia się od innych, jak wykazano w tym badaniu, może zapewnić kluczową przewagę w dostosowywaniu się do nowych zagrożeń.
„Proces uczenia się, taki jak ten zbadany w tym badaniu, może dać gatunkom szansę na przystosowanie się do nowych zagrożeń”.
