Od pokoleń historia desperackiego 320-kilometrowego marszu króla Harolda na bitwę pod Hastings w 1066 r. stanowi kamień węgielny angielskiej historii. Nawet słynny gobelin z Bayeux przedstawia scenę, w której Harold rozwiązuje swoją flotę i spieszy swoje wyczerpane wojska przez cały kraj na spotkanie z Wilhelmem Normandii. Jednak ostatnie badania pokazują, że ta kultowa wędrówka nigdy tak naprawdę nie miała miejsca.
Niezrozumiana kronika
Nieporozumienie wynikało z utrzymującej się od dawna błędnej interpretacji Kroniki anglosaskiej, jednego z najwcześniejszych i najbardziej szczegółowych dokumentów historycznych Anglii. Od epoki wiktoriańskiej stwierdzenie, że statki Harolda „wróciły do domu”, zaczęto rozumieć jako rozwiązanie floty po bitwie pod Stamford Bridge. Ale jak wskazuje mediewista Tom Licens z Uniwersytetu Anglii Wschodniej, jest to błąd. Współczesne źródła wskazują, że Harold rozkazał swoim statkom bronić Anglii przed inwazją Wilhelma.
Dokładna analiza przeprowadzona przez Licensa dziewięciu zachowanych rękopisów kroniki, a także innych tekstów z XI wieku, nie ujawniła żadnej wzmianki o wyczerpującej wędrówce pieszej. Wręcz przeciwnie, dowody sugerują, że flota Harolda odegrała decydującą rolę zarówno w obronie południowego wybrzeża, jak i we wspieraniu jego kampanii przeciwko Haraldowi Hardradzie. Po Stamford Bridge statki zostały przeniesione, aby stawić czoła siłom normańskim.
Skoordynowana kampania lądowo-morska
Ta ponowna ocena zasadniczo zmienia nasze rozumienie strategii Harolda. Zamiast desperackiej wyprawy przez Anglię, jego kampania była złożoną operacją lądowo-morską. Harold nie był reaktywnym, udręczonym dowódcą, ale taktykiem, który wykorzystywał potęgę morską Anglii do prowadzenia skoordynowanej obrony.
Konsekwencje tego są znaczące. Historycy od dawna wierzyli, że porażka Harolda pod Hastings była nieunikniona ze względu na jego pospieszny marsz. Teraz, gdy mit został obalony, widzimy bardziej kompetentnego przywódcę, który strategicznie wykorzystał wszystkie dostępne zasoby.
Dlaczego to jest ważne?
Trwanie fałszywej narracji na temat kampanii pokazuje, jak łatwo mogą zakorzenić się „fakty” historyczne. Jest to o tyle ważne, że przesłania prawdziwe możliwości militarne króla, którego panowanie wywarło ogromny wpływ na Anglię. Jak zauważa obecny kurator Hastings Battlefield, Ray Porter, zmieniony harmonogram jest zgodny ze znaną taktyką Harolda, w tym z poprzednimi kampaniami demonstrującymi jego zależność od transportu morskiego.
Logicznie rzecz biorąc, pomysł, że doświadczony dowódca zmusił tysiące żołnierzy do przemarszu 200 mil w ciągu dziesięciu dni przed decydującą bitwą, jest mało prawdopodobny. Obecność statków sprawia, że wędrówki są nie tylko niepotrzebne, ale także niepraktyczne z wojskowego punktu widzenia.
„Tylko szalony generał wysłałby wszystkich swoich ludzi pieszo, gdyby dostępne były statki transportowe” – podsumowuje Licens, podsumowując absurdalność długo utrzymywanego przekonania.
Ostatecznie skorygowanie tego historycznego nieporozumienia zapewnia dokładniejszy i bardziej szczegółowy obraz przywództwa króla Harolda i obrony Anglii w roku 1066.
