Przez dziesięciolecia naukowcy snuli teorię, że burze mogą powodować słabe wyładowania elektryczne na drzewach, powodując pojawianie się iskier na końcach liści i wzdłuż gałęzi. Wyładowania te, zwane koronami, obserwowano aż do chwili obecnej jedynie w warunkach laboratoryjnych. Nowe badania potwierdzają, że te upiorne iskierki ultrafioletowe rzeczywistnie pojawiają się w lasach podczas burz.
Niewidoczna aktywność elektryczna
Naukowcy z Pennsylvania State University pod kierownictwem meteorologa Patricka McFarlanda wykorzystali specjalistyczne kamery ultrafioletowe zamontowane na mobilnej stacji pogodowej, aby obserwować to zjawisko w rzeczywistych warunkach. Zespół pojechał w obszary podatne na burze, nagrywając materiał filmowy przedstawiający uderzenie pioruna w pobliżu.
„To się naprawdę dzieje; widzieliśmy to; teraz wiemy, że coś takiego istnieje” – powiedział McFarland. Analiza uzyskanych ramek wykazała, że korony na końcach liści drzew świecą, a nawet przeskakują między nimi.
Jak to działa: ładunek atmosferyczny i korona lasu
Proces rozpoczyna się, gdy ładunek elektryczny zbliżającej się burzy indukuje przeciwny ładunek na ziemi poniżej. Ten przeciwny ładunek wznosi się w górę, celując w najwyższe dostępne punkty – w tym przypadku w koronę drzewa. Liście wyładowują tę energię elektryczną, wytwarzając iskry ultrafioletowe.
W ciemnym środowisku laboratoryjnym korony te wyglądają jak słaba niebieska poświata. Wyjaśnia McFarland, gdyby ludzie widzieli światło ultrafioletowe, cały czubek drzewa wydawałby się oświetlony tysiącami migoczących „świetlików” UV.
Dlaczego to ma znaczenie: więcej niż tylko ładny widok
Chociaż widok jest niesamowity, to odkrycie nie dotyczy tylko interesującego zjawiska naturalnego. Zrozumienie tych interakcji elektrycznych może mieć wpływ na ryzyko pożarów. Chociaż same iskry nie są wystarczająco silne, aby wywołać rozległe pożary, pokazują, jak burze mogą elektryzować roślinność, potencjalnie zapalając suche materiały w pewnych warunkach.
Badanie dostarcza bezpośrednich dowodów na długo podejrzewaną interakcję między burzami a lasami, wypełniając lukę między obserwacjami laboratoryjnymi a zjawiskami atmosferycznymi w świecie rzeczywistym. Badania te podkreślają złożoną dynamikę elektryczną zachodzącą w środowisku naturalnym, ujawniając, że nawet w odległych lasach przyroda nieustannie organizuje swój własny, cichy pokaz świetlny.
