Nowe badanie sugeruje, że pojedynczy gen, Agouti, odgrywa znaczącą rolę w określaniu, jak aktywnie samce myszy angażują się w opiekę rodzicielską. Praca opublikowana w czasopiśmie Nature rzuca światło na czynniki neurobiologiczne wpływające na zachowanie ojców, czyli cechę występującą jedynie u niewielkiego odsetka ssaków.
Paradoks troskliwego ojca
W przypadku większości gatunków ssaków ojcowie odgrywają minimalną rolę w wychowaniu potomstwa. Tylko 3–5% ojców ssaków wykazuje stałe zaangażowanie w opiekę rodzicielską. To nowe badanie identyfikuje potencjalny mechanizm biologiczny wyjaśniający, dlaczego niektórzy mężczyźni są bardziej uczuciowi niż inni. Naukowcy z Uniwersytetu Princeton odkryli, że różnice w ekspresji genu Agouti korelują z poziomem agresji wobec szczeniąt u afrykańskich myszy pasiastych.
Rola Gen. Agoutiego
Badanie pokazuje, że myszy z wyższą ekspresją genu Agouti wykazują większą agresję w stosunku do swojego potomstwa, podczas gdy te z niższą ekspresją wykazują bardziej opiekuńcze zachowania. Należy zauważyć, że aktywacja genu Agouti u troskliwych samców zwiększyła ich agresję wobec potomstwa, co wskazuje na bezpośredni wpływ genu na instynkty ojcowskie.
„Nie stwierdziliśmy, że potrzebują nowych połączeń neuronowych” – wyjaśnia Katherine Peña, starsza autorka badania. „Nie odkryliśmy, że w ich mózgach miały jakieś wyjątkowo wyewoluowane komórki, które byłyby potrzebne, aby zostać ojcami”.
Sugeruje to, że samce myszy mają już struktury mózgowe niezbędne do sprawowania opieki rodzicielskiej; czynniki środowiskowe lub genetyczne po prostu modulują ekspresję tego zachowania.
Wpływ na środowisko
Badanie podkreśla również, jak środowisko myszy może wpływać na instynkty opiekuńcze. Myszy żyjące w przeludnionych lub ubogich w zasoby środowiskach wykazywały wyższą ekspresję genu Agouti, co sugeruje, że czynniki środowiskowe mogą wpływać na zachowanie ojców. Rodzi to pytania o to, jak podobna presja może wpłynąć na opiekę nad innymi gatunkami, w tym ludźmi.
Implikacje dla zrozumienia zachowań ojcowskich
Chociaż odkrycia ograniczają się do myszy, stanowią one ważny krok naprzód w zrozumieniu neurobiologii opieki ojcowskiej, obszaru mniej zbadanego niż instynkty macierzyńskie. Zaskakujący związek między Agouti – wcześniej znaną ze swojej roli w pigmentacji i metabolizmie – a zachowaniem ojcowskim otwiera nowe możliwości badań.
Badanie nie oferuje „magicznej pigułki rodzicielskiej”, ale dostarcza wskazówek na temat biologicznych podstaw wyjaśniających, dlaczego niektóre samce ssaków chętniej opiekują się swoim potomstwem. Przyszłe badania mogą ujawnić, czy podobne mechanizmy działają u innych gatunków.
Ostatecznie badanie to pokazuje, że samce myszy „mają wszystko, czego potrzeba, aby być dobrymi ojcami”, co sugeruje, że optymalne warunki, a nie całkowicie nowe struktury biologiczne, mogą sprzyjać lepszemu rodzicielstwu.
