Microsoft-onderzoekers hebben een revolutionair gegevensopslagsysteem ontwikkeld met behulp van kleine glazen rechthoeken die informatie tot wel 10.000 jaar kunnen bewaren – langer dan welke huidige archiveringsmethode dan ook. De technologie, beschreven in Nature, maakt gebruik van lasers, machinaal leren en een uniek op 3D-voxel gebaseerd etsproces om de levensduur van gegevens te garanderen. Met deze ontwikkeling wordt een cruciale uitdaging aangepakt: langetermijnopslag van vitale gegevens zoals klimaatgegevens en historische archieven.
Hoe het werkt: gegevens in glas etsen
Het systeem slaat 4,8 terabytes aan gegevens op in een stuk glas van 12 cm² en 2 mm dik. Dit wordt bereikt door nauwkeurig 301 lagen microscopisch kleine, voxelachtige gaten te etsen met behulp van laserpulsen die slechts één biljardste van een seconde duren. Het proces vereist minimale energie (ongeveer een halve spruitjeswaarde) en omvat foutcorrectie om de gegevensintegriteit te garanderen.
Voor het lezen van de gegevens is een microscoop nodig die zich op elke laag kan concentreren, terwijl machine learning-algoritmen de resulterende beelden interpreteren. De gelaagde structuur voegt complexiteit toe, maar verbetert ook de duurzaamheid.
Ongekende levensduur: stabiliteit getest door hitte
Om de stabiliteit op lange termijn te beoordelen, hebben de onderzoekers het glas onderworpen aan extreme temperaturen (tot 500°C). Uit hun analyse blijkt dat het glas bij een temperatuur van 290 °C gegevens ruim 10.000 jaar betrouwbaar kan vasthouden – en bij kamertemperatuur zelfs nog langer.
Externe validatie door glaswetenschapper Doris Möncke ondersteunt deze bewering en merkt op dat het proces “permanente veranderingen” in de glasstructuur creëert, waardoor deze veel duurzamer wordt dan traditionele methoden. Möncke benadrukt ook dat de ingebedde holtes beschermd zijn tegen externe schade, waardoor het risico op scheuren wordt verminderd.
Beperkingen in de echte wereld: de menselijke factor
Hoewel de technologie opmerkelijk duurzaam is, bestaan er praktische beperkingen. In het onderzoek werd de mechanische spanning of corrosie niet volledig beoordeeld, factoren die de leesbaarheid op de lange termijn zouden kunnen beïnvloeden. Bovendien hangt het succes van het systeem af van een zorgvuldige omgang; verlies, accidentele breuk of simpelweg vergeten worden zou de levensduur ervan teniet doen.
De uitdaging is niet alleen technologisch van aard; het gaat erom ervoor te zorgen dat toekomstige samenlevingen deze ‘glazen boeken’ als waardevolle data-archieven zullen herkennen en behouden.
Dit onderzoek vertegenwoordigt een belangrijke stap in de richting van digitale bewaring op de lange termijn, maar het succes ervan hangt af van zowel wetenschappelijke innovatie als menselijk rentmeesterschap.
