De mode-industrie levert een belangrijke bijdrage aan de mondiale klimaatuitstoot – goed voor maximaal 4% van het totaal. Gedreven door de steeds toenemende vraag naar nieuwe kleding (de productie is tussen 2000 en 2015 verdubbeld), wordt de industrie geconfronteerd met toenemende druk om de impact op het milieu te verminderen. Nu onderzoeken bedrijven als Rubi Laboratories radicale oplossingen: het extraheren van koolstofdioxide uit de atmosfeer en het omzetten ervan in bruikbare textielvezels.
Het koolstoftransformatieproces
Rubi’s aanpak bootst fotosynthese na, maar dan in een bioreactor, waarbij enzymen worden gebruikt om opgevangen CO₂ snel om te zetten in cellulose, het belangrijkste bestanddeel van plantenvezels. Deze resulterende vezel is vrijwel identiek aan traditioneel textiel op cellulosebasis (zoals viscose, rayon of tencel), maar vermijdt ontbossing. Het proces is vergelijkbaar met kweekvlees, maar dan voor plantaardige materialen.
Grote merken testen de technologie al: Walmart en H&M behoren tot minstens vijftien bedrijven die Rubi’s CO2-afvangmethoden testen. Het opschalen van de productie blijft een uitdaging, maar het potentieel is duidelijk: CO2-neutrale kleding ligt nu binnen handbereik.
Enzymen als belangrijkste katalysator
Rubi gebruikt een ‘cascade’ van enzymen om de chemische omzetting van CO₂ in cellulose te versnellen. Bomen voeren dit proces op natuurlijke wijze uit, maar Rubi’s bioreactoren versnellen het dramatisch. Zoals Trevor Boram, senior wetenschapper van Rubi Laboratories, uitlegt, fungeren deze enzymen als ‘biologische katalysatoren’ die atmosferische koolstof snel omzetten in bruikbare vezels.
Partnerschappen en opschalingsuitdagingen
In 2023 sloot Walmart een proefovereenkomst met Rubi om grootschalige implementatie in zijn toeleveringsketen te onderzoeken. Sindsdien hebben H&M en veertien andere bedrijven zich bij het initiatief aangesloten. Dit zou een win-winscenario kunnen zijn: Rubi vangt koolstof op terwijl merken duurzaamheidsdoelstellingen halen. Het blijkt echter moeilijk om dit op betrouwbare wijze op grote schaal te repliceren.
De risico’s van technologiegedreven duurzaamheid
Verschillende bedrijven zijn er eerder niet in geslaagd duurzame textieloplossingen te leveren vanwege schaalproblemen. Renewcell, een Zweeds recyclingbedrijf, heeft in 2024 het faillissement aangevraagd, ondanks vroege financiering en partnerschappen. De belangrijkste vraag, zoals Dan Widmaier, CEO van Bolt Threads, opmerkt, is of deze technologieën “reproduceerbaar op schaal kunnen werken en kunnen voldoen aan kwaliteitsspecificaties… en tijdlijnen.”
Beyond Technology: de rol van consumptie
Uiteindelijk vereist het terugdringen van textielafval een veelzijdige aanpak. Hoewel innovaties zoals het afvangen van CO2 veelbelovend zijn, blijft het terugdringen van overmatige consumptie van cruciaal belang. Het fast-fashion-model stimuleert kwantiteit boven kwaliteit, waardoor verspilling in stand wordt gehouden. Een combinatie van bewuste koopgewoonten en technologische vooruitgang zal nodig zijn om de ecologische voetafdruk van de sector op zinvolle wijze aan te pakken.
De toekomst van de mode zou wel eens kledingstukken kunnen omvatten die zijn afgeleid van opgevangen koolstofdioxide – een symbolische uitspraak die de dringende behoefte aan duurzame praktijken onderstreept.
