Sprinkhanenzwermen vormen een aanzienlijke bedreiging voor de mondiale landbouw en veroorzaken jaarlijks miljarden dollars aan schade. Terwijl traditionele controlemethoden afhankelijk zijn van chemische insecticiden en biopesticiden, onthult een recente studie een verrassend eenvoudige oplossing: het verrijken van de bodem met stikstof om gewassen minder smakelijk te maken voor sprinkhanen. Deze aanpak zou een duurzaam alternatief kunnen bieden voor de huidige plaagbestrijdingspraktijken, vooral omdat de klimaatverandering de uitbraken van sprinkhanen verergert.
Het sprinkhanenprobleem: een groeiende bedreiging
Sprinkhanenplagen vormen een terugkerende crisis in landbouwgemeenschappen over de hele wereld. Dichte zwermen kunnen de vegetatie in uitgestrekte gebieden verwoesten. In het westen van de VS lijden de veehouderijgebieden alleen al jaarlijks naar schatting 1,2 miljard dollar aan verliezen. Uitbraken in de Hoorn van Afrika, het Arabisch Schiereiland en Zuidwest-Azië hebben de afgelopen jaren ruim 300 miljoen dollar gekost om te bestrijden. Het probleem escaleert naarmate de klimaatverandering zorgt voor warmere, nattere omstandigheden die geschikte broedplaatsen voor sprinkhanen uitbreiden.
Het kernprobleem is simpel: sprinkhanen hebben eiwitten nodig om hun zwermgedrag te voeden, maar geven de voorkeur aan koolhydraatrijke diëten om vetreserves op te bouwen voor migratie. Dit creëert een voedingszwakte die wetenschappers nu uitbuiten.
Stikstofverrijking: een dieethack voor ongediertebestrijding
Onderzoekers van de Gaston Berger Universiteit in Senegal, in samenwerking met de Arizona State University (ASU) en lokale boeren, ontdekten dat stikstofhoudende meststoffen de samenstelling van gewassen veranderen. Behandelde percelen leverden eiwitrijke en koolhydraatarme gewassen op, die sprinkhanen minder aantrekkelijk vinden.
Bij veldproeven in centraal Senegal verbouwden boeren gierst op zowel behandelde als onbehandelde percelen. De resultaten toonden een significante vermindering van de overvloed aan plagen en gewasschade in de met stikstof verrijkte velden, naast een hogere gierstopbrengst. Deze aanpak demonstreert een haalbare strategie voor het beheer van uitbraken voor de Senegalese sprinkhaan, een soort die gevoelig is voor zwermen.
Waarom dit ertoe doet: klimaatverandering en voedselzekerheid
De effectiviteit van deze op stikstof gebaseerde aanpak is vooral relevant in de context van klimaatverandering. Stijgende temperaturen, meer regenval en frequentere cyclonische activiteit creëren ideale broedomstandigheden voor sprinkhanen.
Zoals klimaatwetenschapper Daniel Gebregiorgis uitlegt: “De opwarming van de aarde zorgt voor een toename van het aantal sprinkhanenuitbraken.” Het veranderende klimaat is niet alleen een factor; het is nu “de belangrijkste trigger” voor zwermen.
Menselijke factoren zoals overbegrazing en intensieve landbouw verergeren het probleem door het creëren van stikstofarme bodems die de koolhydraatrijke plantengroei bevorderen, waardoor sprinkhanenzwermen in stand worden gehouden.
Schaalbaarheid en duurzaamheid: toekomstige stappen
Hoewel veelbelovend, brengt het opschalen van deze oplossing uitdagingen met zich mee. Uitbraken komen vaak voor in afgelegen gebieden met beperkte toegang tot hulpbronnen. Onderzoekers onderzoeken nu het gebruik van compostmest als een toegankelijker en duurzamer alternatief voor dure commerciële meststoffen.
Dit onderzoek daagt ook de al lang bestaande perceptie uit dat sprinkhanenzwermen een willekeurige of zelfs goddelijke straf zijn. Arianne Cease, directeur van ASU’s Global Locust Initiative, benadrukt dat sprinkhanengedrag wordt bepaald door milieuomstandigheden en menselijke landbeheerpraktijken. Sprinkhanen zijn geen plaag, het zijn “gewoon insecten die hun ding doen.”
De belangrijkste conclusie is dat duurzaam sprinkhanenbeheer inzicht vereist in de wisselwerking tussen klimaat, landgebruik en insectenbiologie. Door de samenstelling van de gewassen te veranderen door middel van stikstofverrijking kunnen boeren het sprinkhanendieet verstoren en de verwoestende impact van zwermen op de voedselzekerheid verzachten.
