Nieuw onderzoek suggereert dat markeringen gevonden op 40.000 jaar oude artefacten uit het stenen tijdperk in Duitsland een voorloper van het schrift kunnen zijn – tienduizenden jaren ouder dan de vroegst bekende geschreven talen. De ontdekking daagt aannames over de oorsprong van symbolische communicatie uit en biedt nieuw inzicht in de cognitieve vermogens van vroege mensen.
Complexe patronen in de oude kunst
Onderzoekers analyseerden meer dan 3.000 markeringen op 260 voorwerpen, waaronder ivoren beeldjes zoals een beroemd mammoetsnijwerk, opgegraven in grotten in heel Duitsland. De patronen die in deze markeringen werden waargenomen, bleken statistisch gezien net zo complex als protocuneiform, een vroeg Mesopotamisch schrift uit ongeveer 3500 v.Chr. Dit betekent dat de oude mensen niet alleen maar aan het krabbelen waren; ze waren waarschijnlijk informatie op een gestructureerde manier aan het coderen.
Waarom dit belangrijk is
De ontdekking is belangrijk omdat het de tijdlijn voor de ontwikkeling van symbolisch denken en het bijhouden van gegevens verschuift. Decennia lang heeft de conventionele wijsheid geoordeeld dat het ware schrift ontstond in de gevestigde landbouw en complexe samenlevingen. Maar deze bevindingen suggereren dat het vermogen tot gestructureerde informatieoverdracht al veel eerder bestond, binnen de jager-verzamelaarscultuur.
Hoe het onderzoek werd uitgevoerd
Om de markeringen te analyseren, digitaliseerden onderzoekers ze en vergeleken hun diversiteit en herhaling met verschillende tekensystemen, waaronder modern schrift. De resultaten waren opvallend: de patronen uit het stenen tijdperk weerspiegelden de complexiteit van het vroege schrijven.
- Aftekeningen van beeldjes: Ivoren beeldjes, zoals de mammoet, vertoonden de meest gedetailleerde markeringen.
- Symbolische verschillen: Kruisachtige markeringen werden niet aangetroffen op menselijke afbeeldingen, en punten ontbraken op gereedschappen, wat duidde op opzettelijke symbolische keuzes.
De grenzen van interpretatie
Hoewel de patronen een communicatiesysteem suggereren, het decoderen van de werkelijke betekenis blijft onmogelijk. De mensen uit het stenen tijdperk hebben geen Rosetta-steen nagelaten. Het onderzoek biedt echter een nieuwe methode voor het analyseren van soortgelijke markeringen die elders worden aangetroffen. Door de context en patronen te bestuderen, kunnen wetenschappers verdere aanwijzingen ontdekken over de evolutie van het menselijk denken.
‘De organisatie [van de markeringen] wijst op de overdracht van complexere ideeën’, zegt paleoantropoloog Genevieve von Petzinger, die niet bij het onderzoek betrokken was.
Uiteindelijk benadrukt dit onderzoek de diepe wortels van menselijke symbolische expressie en roept het fundamentele vragen op over wanneer en hoe we voor het eerst begonnen onze wereld vast te leggen.
