Uit nieuw onderzoek blijkt dat het officiële Amerikaanse dodental als gevolg van COVID-19 tijdens de eerste twee jaar van de pandemie (2020-2021) de werkelijke impact aanzienlijk onderschat. Uit een studie gepubliceerd in Science Advances blijkt dat grofweg één op de vijf sterfgevallen door COVID-19 niet werd geregistreerd, wat ongeveer 150.000 tot 160.000 extra dodelijke slachtoffers oplevert boven de officieel gerapporteerde 840.251.
De verborgen tol van COVID-19
De onderrapportage is niet willekeurig. De kwetsbare bevolkingsgroepen werden hierdoor onevenredig zwaar getroffen, waaronder Spaanstalige individuen, mensen met lagere inkomens en mensen met beperkte toegang tot gezondheidszorg. De studie maakte gebruik van een machinaal lerend algoritme om meer dan 5,7 miljoen overlijdensgegevens van de CDC te analyseren en identificeerde patronen die duidden op gemiste COVID-19-sterfgevallen, vooral in staten als Alabama, Oklahoma en South Carolina.
“Deze kwetsbare groepen nemen bij elke stap gewoon een groter risico, en de opeenstapeling van dat alles is uiteindelijk deze ongelijkheid in de COVID-sterfte.”
—Mathew Kiang, epidemioloog aan Stanford University
Waarom werden sterfgevallen gemist?
De Amerikaanse infrastructuur voor overlijdensrapportage is gefragmenteerd en ondergefinancierd, en de pandemie heeft deze systemen overweldigd. Dit leidde tot een situatie waarin testen inconsistent waren, vooral buiten ziekenhuizen, en sterfgevallen thuis of in gemeenschappen met beperkte toegang tot gezondheidszorg vaker over het hoofd werden gezien. Het algoritme identificeerde sterfgevallen met kenmerken die vergelijkbaar waren met sterfgevallen door COVID-19 in het ziekenhuis, maar die plaatsvonden in omgevingen waar testen minder gebruikelijk was.
Systemische verschillen in de toegang tot gezondheidszorg
De patronen van onderrapportage brengen diepere systemische problemen aan het licht. Onderzoekers ontdekten dat de gemeenschappen die het zwaarst door de pandemie werden getroffen, ook het hoogste aantal niet-herkende COVID-19-sterfgevallen kenden. Dit benadrukt hoe bestaande belemmeringen voor de toegang tot gezondheidszorg – waaronder financiële beperkingen, gebrek aan verzekeringen en geografische beperkingen – de impact van de pandemie op gemarginaliseerde groepen hebben verergerd.
Implicaties op de lange termijn
Deze bevindingen gaan niet alleen over COVID-19. Ze laten zien hoe bredere maatschappelijke ongelijkheden bijdragen aan ongelijkheden op gezondheidsgebied. Zoals Steven Woolf van de Virginia Commonwealth University opmerkt, kunnen aanhoudende bezuinigingen op Medicaid en stijgende ziektekostenpremies deze problemen verergeren, waardoor kwetsbare bevolkingsgroepen onevenredig snel blijven sterven. De pandemie heeft kritieke tekortkomingen in het Amerikaanse gezondheidszorgsysteem blootgelegd, en deze problemen moeten worden aangepakt om soortgelijke mislukkingen bij toekomstige volksgezondheidscrises te voorkomen.
De studie onderstreept het belang van nauwkeurige sterfterapportage en eerlijke toegang tot gezondheidszorg, niet alleen tijdens pandemieën, maar als fundamenteel onderdeel van de volksgezondheidsinfrastructuur.
